Hakikat ve Adaletin İzinde Doksanları Hatırlamak

BU SAYIDAKI MAKALELER

[template id=”1224″]

“Geçmişin İşlenmesi Ne Demektir?”: 13

Toplum ve Kuram

Portreler: 31 Barış Anneleri: 35

Başak Can

1990’larda Devletin “Sivil Siyaseti” Olarak Zorla Kaybetmeler: 43

Ayhan Işık

Gazi Olayları ve Doksanlarda Devrimci Mahallelerin Yeni Nizamı: 53

Ilgın Erdem

Kürdistan’da Doğa / Ekoloji Katliamı: 61

Serhat Arslan

Ulusal Kurtuluş, Ayaklanma ve Sınırların Ötesi: 1970’lerden 1990’lara Kürt Hareketi’nin

Değişim Dinamikleri: 75

Ahmet Hamdi Akkaya

1990’lı Yılların Olağanüstü Hal Rejimi ve Savaş: Kürdistan Yerellerinde Şiddet ve Direniş:

99

Adnan Çelik

Toplumu Sindirme Yöntemi Olarak

Faili Meçhul Cinayetler ve Kent Baskınları: 147

Vedat Çetin

Geçici Köy Koruculuğu Sisteminin Toplumda Yarattığı Dönüşüm ve Korucu Olmanın Kişisel

Gerekçelendirmeleri: 177

Nur Tüysüz

Apoletli Medya: Doksanlı Yıllarda Basın ve İktidar: 203

Kamusal Politiğin Yeniden Yazımı:

90’lı Yıllar İtibariyle Kürd Kültürel Çalışmaları ve Yeni Politik Dil 233

Engin Sustam

90 Kuşağı: Saçakaltında Buluşanlar: 263

Sibel Öz

İzlenimler “Kuşlar Bile Yoktu”: 277

Ayhan Işık

Katliam Yılları: Digor Katliamı: 303

Mahmut Alınak

Şeyh Said’in Kayıp Mezarı: Kürtlerin Egemenlik Mücadelesinde Hafıza-Mekân Diyalektiği:

307

Hişyar Özsoy

 

Duvarlar Çoğalırken: Cezaevi Rejimleri ve Kürtler

BU SAYIDAKI MAKALELER

[template id=”608″]

Cezaevi Portreleri

Osmaanlı’dan Günümüze Türkiye Hapishanelerinin Üç Dönemi
Mustafa Eren

İmralı Cezaevi’nin Tarihi
Ali Sipahi

Cezaevleri ve Anayasal Haklarla Yok Olan Direniş: ABD’de Siyah Hareketi
Güllistan Yarkın

Büşra Ersanlı ve Nesrin Uçarlar ile KCK Operasyonları, Cezaevi Deneyimleri ve Direniş Üzerine

Diyarbakır Askeri Cezaevi’nde İşkence ve Türkleştirme
Welat Zeydanlıoğlu

Nazan Üstündağ İle “Diyarbakır Cezaevi Gerçeği ile Yüzleşme” Üzerine

Kirli Protesto: Kuzey İrlanda’da Etnik Şiddet Bağlamında Sembolik Çoklu Belirlenim ve Toplumsal Cinsiyet
Begoña Aretxaga

Gözaltında Tecavüz: Devletin Arzusu, Hazzın İktidarı ve Dilin Sınırları
Hazal Halavut

Cezaevi Tanıklıkları 

Belge: Hükümlü-Tutuklu ve Gözaltı Talimatı

Spartina ji Derve û Pêkûtiya ji Hundir: Rewşa Keçên Kurd Perwerdehiyê de û Zimanê Dayikê
Mehmet Şerif Derince

Kürdistan İşçi Partisi ve Türkiye’de Yeni Sol: PKK’nin Haki Karer’i Anma Metniyle Türkiye’deki Devrimci Hareketin Analizi
Joost Jongerden & Ahmet Hamdi Akkaya

Muhtaç Kaynakça
Gülsünay Uysal

Bir Halkı Yargılamak: Türkiye’de Ulus-Devlet ve Kürt Meselesi

“Devlet Hatırası” Albümü: Ulus-Devletin Portresini Çizmek
Yrd. Doç. Dr. İsmet Akça İle Röportaj: 1960’lardan 2012’ye Türkiye’de Devlet: Hegemonya Krizleri, Sol Hareket Ve Kürt Meselesi
Ayhan Serhat Işık ve Serhat Arslan: Bir Asimilasyon Projesi: Türkiye’de Yatılı İköğretim Bölge Okulları
Hande Topaloğlu: Ulusal Bedenin İnşası: Beden Eğitimi, Spor ve Halk Oyunları Politikaları
Marlies Casier, Joost Jongerden ve Nic Walker: Sonuçsuz Çabalar? Türkiye’de Kürt Açılımı ve Kürt Hareketinin Sindirilmesi
Gülseren Duman ve Yener Koç: Kürdistan Ahvali ve Mesele-i Islahat
İclal Ayşe Küçükkırca: Etnisite, Toplumsal Cinsiyet ve Sınıf Ekseninde Mevsimlik Kürt Tarım İşçileri
Bahar Şimşek: Geçmişin Aynasında Kemalizm, Alevilik ve Dersim
Kevork Aksel: 1970 Sonrasında Türkiye’de “Ermeni” Temsilinin Üç Tarzı
Pınar Dinç Kenanoğlu: Aslında “Kast” Edilen “Rum”lar
Yener Koç: Siird Sancağı’nda 1912 Seçimleri Toplumsal Dinamikler ve Politik Farklılaşmalar
Adnan Çelik ve Emre Şahin: Ötekilerin Hiyerarşisinde Kültürel ve Sınıfsal Karşılaşmalar Kürt Toplumunda Çingene Algısı ve Sosyal Dışlanma Pratikleri
Sevda Zenjanlı: İran’daki Azeri Ulusal Hareketi Üzerine Bir İnceleme ve Kürt-Azeri Hareketlerinin Kısa Bir Karşılaştırması
Memê Mala Hine: Di Teoriya Îdeolojiya Louis Althusser De Subje
Ronayi Önen: Türk Romanlarında Oryantalizmin İzini Sürmek: Dağları Bekleyen Kız ve Dersim 1937
Ali Aydın Çiçek: Duştê Cengan De Yew Tewirê Vinetişî Redkerdişê Wijdanî

Birlikte Yaşa(yama)mak!

[template id=”457″]

,

Hakikat ve Adaletin İzinde Doksanları Hatırlamak: Bu Sayıda

Devletin topyekûn imha konseptinin, Kürdistan’da sadece askeri düzeyde değil toplumsal, ekonomik ve ekolojik anlamda onulmaz yaraların açılmasına neden olduğu 90’lı yıllar, beraberinde kapsamlı bir direniş ağının serpilişini de getirdi. Dahası, 90’lı yıllar Kürt meselesinin sadece Türkiye ölçeğinde değil uluslararası ölçekte de karşılık bulmaya başladığı bir dönemin başlangıcı oldu. Toplum ve Kuram, 90’lı yılların Türkiye siyasal hayatında yol açtığı kırılmaları da gözetmek suretiyle söz konusu dönemi Kürt meselesi bağlamında ele alıyor.

Önceki sayılarda olduğu gibi bu sayıya da dosya kapsamının çerçevesini sunan giriş yazısı ile başlıyoruz. “Geçmişin İşlenmesi Ne Demektir?” başlıklı giriş yazısı, bir zamanlar yalnızca Kürtler, ezilenler ve muhalifler tarafından ele alınan, bugün ise hükümet yetkilileri ve iktidara yakın kalemler tarafından da gündeme getirilmeye başlanan 90’lı yıllarda Kürdistan’da savaş temasının hem nasıl bir çerçeveden anlaşılması gerektiğini, hem de bu konuya nasıl yaklaşılmaması gerektiğini ele alıyor. Bunu yaparken, ayrıca 90‘larda devletin yaşadığı meşruiyet krizine odaklanılmakta, neoliberal dönemde dönüşen devlet örgütlenmesine yakından bakılmaktadır.

Dosyamızın ilk bölümü, Toplum ve Kuram: Lêkolîn û Xebatên Kurdî okurunun aşina olduğu portreler çalışmasıyla başlıyor. Bu bölümünün ilk maddesi Başak Can tarafından kaleme alınan “Barış Anneleri” başlıklı portredir. Savaşta evlatlarını kaybetmiş Kürt kadınlarının, 1999’daki ateşkes sürecinde kurdukları Barış Anneleri İnisiyatifi ve ardından beyaz tülbentleriyle sembolleşen Barış Anneleri’nin barış mücadelesi deneyimini aktaran Can; 90’lardan bugüne kadının Kürt hareketindeki konumunu anlamamızı sağlayacak oldukça önemli bir kesit sunuyor. Ayhan Işık’ın yazdığı “1990’larda Devletin ‘Sivil Siyaseti’ Olarak Zorla Kaybetmeler” isimli portre ise 90’lı yıllar ile özdeşleşen ve devlet politikasının en sert uygulamalarından birisi olan zorla kaybetmeler olgusuna odaklanıyor. Sivillere yönelik devlet siyasetinin korkutma, sindirme ve yok etme aracı olarak başvurduğu zorla kaybettirmelerin doksanlar boyunca ne tür söylem ve pratiklerle gerçekleştirildiğini ortaya koyan yazar zorla kaybettirmelerin hukuksal boyutuna özel olarak değiniyor. Portreler bölümünün bir diğer yazısı ise Ilgın Erdem’in kaleme aldığı “Gazi Olayları ve Doksanlarda Devrimci Mahallelerin Yeni Nizamı” maddesidir. Yazar, Gazi Olayları üzerinden 90’lı yıllarda devrimci mahallelerin yeni nizamına odaklanıyor. 12 Mart 1995 günü Gazi Mahallesi’ne düzenlenen kontrgerilla saldırısı sonrasında ortaya çıkan büyük halk ayaklanmasına odaklanan yazar, isyanın kolluk güçleri tarafından orantısız şiddetle bastırılma girişimini ele alıyor. Mevzu bahis olan “bastırma” girişiminin katliam boyutuna ulaşması, bu olayların toplumsal etkisi ışığında, 90’larda gecekondu nüfusunu zapt etmeye yönelik yeni yönetim ve denetim stratejilerine ve bunlara koşut gelişen mobilizasyon ve direniş formlarına bakışı kaçınılmaz kılıyor. Serhat Arslan tarafından kaleme alınan “Kürdistan’da Doğa /Ekoloji Katliamı” başlıklı son portrede ise, 90’larda devlet şiddetinin Kürdistan coğrafyasında gerçekleştirdiği doğa tahribatına dikkat çekiyor.

Dosyamızın ikinci bölümü ise, doksanlı yıllara farklı açılardan yaklaşan beş ana makale ve bir röportajdan oluşuyor. Bölümün ilk makalesi Ahmet Hamdi Akkaya tarafından yazılan “1970’lerden 1990’lara Kürt Hareketi’nin Yol Haritası” başlığını taşıyor. Bu makale, Türkiye’de Kürt hareketinin genel gelişim sürecini 1970’lerden 1990’ların sonuna kadarki süreçte makro bir perspektif ile izlemeyi amaçlıyor. Bunu yaparken, Kürt hareketinin tarihini, hareketin söylemi, eylemi, muhtevası, niteliği, örgütlenme ve mücadele tarzı bağlamında tanımladığı kolektif eyleminin ana çerçevesini göz önünde bulundurarak dönemleştirmeyi esas alıyor. Akkaya, PKK’yi; öncelikle ulusal kurtuluş hareketi olarak, ardından bir ayaklanma hareketi olarak ve nihayetinde transnasyonal bir toplumsal hareket olarak iç içe geçmiş üç süreç olarak veya katmanda ele alıyor. Bu dönemleştirme, PKK’nin değişen ideolojik, politik ve örgütsel çizgisi ile yürüttüğü silahlı mücadele ve örgütsel yapısı arasındaki etkileşime de işaret ediyor.

Doksanlı yılları mikro bir perspektif ile ele alan “1990’lı Yılların Olağanüstü Hal Rejimi ve Savaş: Kürdistan Yerellerinde Şiddet ve Direniş” başlıklı makale Adnan Çelik’e ait. Çelik, 1980’lerin ortasından bu yana süregelen iç savaşın doruğa çıktığı 1990-1999 yılları arasındaki dönemi Diyarbakır’ın Kulp (Pasûr), Lice (Licê) ve Silvan (Farqîn) ilçelerine odaklanarak ele alıyor. Adı anılan ilçelerin doksanlı yıllardaki siyasal angajmanlarının daha iyi anlaşılması için de, yüzyıla damgasını vuran yerel siyasal ve toplumsal milat niteliğindeki olaylara kısaca değiniyor. İlçelerdeki toplumsal dönüşümler ile siyasal tarihteki kolektif bellek arasındaki süreklilik ve kopuş dinamikleri bu bağlamda çerçevelendiriyor. Çelik, böylelikle PKK ile Türk devleti arasındaki yoğun savaş halinde baskı ve direniş mekanizmalarının belirleyiciliği ile şekillenen yerel hafızaya odaklanıyor.

Dosya kapsamında yer alan üçüncü makale ise Vedat Çetin’e ait olup “Toplumu Sindirme Yöntemi Olarak Faili Meçhul Cinayetler ve Zorla Kaybetmeler” başlığını taşıyor. Çetin, kitlesel yürüyüşlerin ve PKK’ye katılımların artış gösterdiği, sivillere yönelik hak ihlâllerinin yoğunluk kazandığı 90’ların başlarında aydınlara, gazetecilere, sivil toplum örgütleri üyelerine ve yöneticilerine yönelik faili meçhul cinayetler ve yargısız infazlara odaklanıyor. “Düşük Yoğunluklu Çatışma” adı altında devletin uyguladığı sindirme politikalarının ağır bilançosunu gözler önüne seren Çetin, 90’ların savaş rejimini bütün çıplaklığıyla gözler önüne seriyor.

Nur Tüysüz’ün “Geçici Köy Koruculuğu Sisteminin Toplumda Yarattığı Dönüşüm ve Korucu Olmanın Kişisel Gerekçelendirmeleri” başlıklı makalesi, dosya kapsamında yer alan bir alan çalışması. Yazar metin boyunca dünyanın pek çok yerinde uygulamaya konulan isyan karşıtı paramiliter birliklerin Türkiye’deki karşılığını soruştururken 1985 yılında yürürlüğe giren Geçici Köy Koruculuğu sisteminin, 90’lara kadar yerel güvenliğin tesisi, 90’lar boyunca ise kimliklenme aracı olarak kullanıldığını gösteriyor. Tüysüz, koruculuk sisteminin askeri stratejiler bağlamında PKK’ye karşı verilen mücadelenin bir parçası olmakla sınırlı kalmayarak, var olan toplumsal ve ekonomik yapıyı, güç ilişkilerini ve kimlikleri dönüştürmeyi ve yeniden üretmeyi hedeflediğini belirtiyor. Tüysüz’ün çalışması, Türkiye’de geçici köy koruculuğuna katılımın farklı coğrafyalarda, çatışmanın yoğunluğuna bağlı olarak çeşitlenen araçlar ve motivasyonlarla şekillendiğini saha araştırması üzerinden ortaya koymaktadır.

90’lı yılların savaş tanıklığını yapmış gazeteci-yazar Ragıp Duran ile gerçekleştirdiğimiz “Apoletli Medya: Doksanlı Yıllarda Basın ve İktidar” başlıklı söyleşi ise dosya kapsamında yer alan söyleşimiz. Medya iktidar ilişkileri konusunda yazılarıyla tanıdığımız Duran’ın söyleşisi 90’lar medyasına dair çok önemli gözlemler ve tespitler barındırıyor.

Dosya kapsamındaki son makale ise Engin Sustam’a ait. “Kamusal Politiğin Yeniden Yazımı: 90’lı Yıllar İtibariyle Kürd Kültürel Çalışmaları ve Yeni Politik Dil” başlığını taşıyan makale, 1990’lı yılların Kürt kültürel çalışmalarına yoğunlaşıyor. Sustam, siyasal öznenin kitle hareketleri dışında oluşmaya başlayan mikro-anlatısını kavramsallaştırırken bir dönemin siyasal okumasını yapmakla kalmayıp 90’lı yıllarda şekillenmeye başlayan Kürt siyasal öznelliğini de gündemine alıyor. Yazar, 90’lar itibariyle Kürt çalışmaları alanında ortaya çıktığı kabul gören kültürel ve sanatsal çalışmalara eğilirken, ortaya çıkan gerilimleri, sembolleri, ritüelleri ve sözlü tarihin görselliğini de dikkate alan bir analize yönelmektedir.

90’lar dosya konusu kapsamında yer alan son başlık ise tanıklıklardan oluşuyor. “90 Kuşağı: Saçak altında Buluşanlar” başlıklı ilk tanıklık yazısı Sibel Öz’e ait. Öz, bireysel tanıklığı aracılığıyla 90’lı yılların siyasal iklimini, devletin şiddet rejimini, cezaevi deneyimlerini kadın gözünden anlatıyor. “Abi’ler devrinin sonu” olarak tanımladığı 90’lar kuşağının hikâyesini Gezi Direnişi’ne bağlayan Öz, okuyucuyu kuşaklar meselesinin süreklilikleri ve kopuşları üzerine düşünmeye davet ediyor. İkinci tanıklık hikâyesini, “İzlenimler: Kuşlar Bile Yoktu” başlığıyla Ayhan Işık yazdı. Göç-Der’in 2007-2008 yılları arasında yürüttüğü ve Göç Hikâyeleri isimli kitabin yayımlanmasıyla sonuçlanan araştırma projesinde yer alan Işık, bu yazısında proje kapsamında gerçekleştirilen saha çalışması sırasında karşılaştığı tanıklıkları anlatıyor. Işık, 90’ların ortalarına doğru devlet zoru ile yerinden edilen nüfusun şehir merkezlerine göç etme süreçlerine ve kentsel alanda hayatta kalma stratejilerine dair anlatılarına tanıklık etmenin, anlatıya “maruz” kalan araştırmacı üzerindeki etkilerini bizzat kendi deneyimi üzerinden yorumluyor. Işık’ın metnini Göç Hikâyeleri kitabındaki anlatılardan birisi takip ediyor. 90’ların son tanıklığı ise Mahmut Alınak’a ait. 1987 genel seçimlerinde SHP listesinden Kars milletvekili seçilen Digor doğumlu olan Alınak, “Katliam Yılları: Digor’da Katliam” başlığıyla ele aldığı tanıklıkta, 14 Ağustos 1993 günü Digor’da devlet güçleri tarafından sivillere yönelik gerçeklesen katliamı anlatıyor. Olayın gerçekleştiği dönemde HEP-SHP ittifakı listesinden Şırnak milletvekili olarak görev yapmakta olan Alınak, Digor Katliamı’nı ayrıntılarıyla anlatıyor.

Dosya dışı tek makalemiz ise Hişyar Özsoy tarafından yazılan “Şeyh Said’in Kayıp Mezarı: Kürtlerin Egemenlik Mücadelesinde HafızaMekân Diyalektiği” başlıklı çalışma. Türkiye’deki Kürt sorununa dair siyasi ve akademik tartışmaların temel tarihsel temalarından birisi de 1925 Şeyh Said Ayaklanması’dır. Kürt ve Batılı tarihciler, ayaklanmayı Türk devletinin asimilasyon politikalarına karşı Kürtlerin ilk milliyetçi cevabı olarak tartışırken, Türk resmi tarihi Türklerin “Doğu’ya medeniyet götürme” projelerine karşı gerici bir isyan olarak ele alır. Yazara göre yorum farkına olan bu tarihsel anlatılar iki temel eksiklik noktasında ortaklaşmaktadır. Birincisi, bu anlatılar şeyhin ve arkadaşlarının idam edildikten sonra neden bir mezardan mahrum bırakıldıklarını araştırmıştır ki bu Kürt-Türk ilişkilerinin geçmişinde emsali olmayan bir ölüm-sonrası cezalandırma biçimidir. İkincisi, şeyhin idamını bir isyanın bitişi -hikâyenin sonuolarak ele almalarıdır. Özsoy’a göre Kürtlerin olay hakkındaki sözlü hikâyeleri ise tam da bu tarihsel anlatıların dışında bırakılana odaklanır: Şeyhin kayıp mezarı ve hâlâ capcanlı olan siyasal mirası. Nitekim sözlü hikâyelerin tarihin dışına itilmiş olanlara odaklanması tesadüf değildir. Aksine, bu durum yazılı tarihlerin sözlü hikâyeleri, güvenirliği olmayan kaynaklar olarak görmesi gibi kurumsal bir eğilimin sonucudur. Akademik alanda “güvenilmez” addedilen sözlü tarihi ve yerel hikâyeleri öne çıkaran makalesinde yazar, yazılı tarihin olayı başarısız bir ayaklanma olarak ele alıp geçmişe ötelemesine/ indirgemesine karşın, Kürtlerin ayaklanmaya dair sözlü hikâyelerinin geçmiş ile “burası ve şimdi” arasında etkin bir bağ kurarak geçmişi şimdiye taşıdığını, şeyhin mirası ile kayıp mezarı etrafında çoğu zaman “mesiyanik” karaktere sahip ve hâlâ devam eden bir direniş hikâyesi ürettiklerini gözler önüne seriyor.

,

Toplum ve Kuram: Lêkolîn û Xebatên Kurdî 9. Sayısı Çıktı!

Toplum ve Kuram: Lêkolîn û Xebatên Kurdî’nin 9. sayısı Hakikat ve Adaletin İzinde Doksanları Hatırlamak konulu dosyasıyla çıktı. Dergimizin bu sayısında, devletin topyekûn imha konseptinin, Kürdistan’da sadece askeri düzeyde değil toplumsal, ekonomik ve ekolojik anlamda onulmaz tahribatlara yol açtığı, buna karşın Kürtler tarafında kapsamlı bir direniş ağının örüldüğü 90’lı yıllar ele alınmaktadır. Dosyada Kürt meselesinin sadece Türkiye ölçeğinde değil uluslararası ölçekte de karşılık bulmaya başladığı bir dönemin başlangıcı olan 90’lı yıllar, Türkiye siyasal hayatında yol açtığı kırılmaları da gözetmek suretiyle söz konusu dönemi Kürt meselesi bağlamında ele alınıyor.

İÇİNDEKİLER

Bu Sayıda

“Geçmişin İşlenmesi Ne Demektir?”: Toplum ve Kuram, 13

PORTRELER
31 Barış Anneleri: Başak Can, 35

1990’larda Devletin “Sivil Siyaseti” Olarak Zorla Kaybetmeler: Ayhan Işık, 43

Gazi Olayları ve Doksanlarda Devrimci Mahallelerin Yeni Nizamı: Ilgın Erdem, 53

Kürdistan’da Doğa / Ekoloji Katliamı: Serhat Arslan, 61

DOSYA: Hakikat ve Adaletin İzinde Doksanları Hatırlamak

Ulusal Kurtuluş, Ayaklanma ve Sınırların Ötesi: 1970’lerden 1990’lara Kürt Hareketi’nin
Değişim Dinamikleri: Ahmet Hamdi Akkaya, 75

1990’lı Yılların Olağanüstü Hal Rejimi ve Savaş: Kürdistan Yerellerinde Şiddet ve Direniş:Adnan Çelik, 99

Toplumu Sindirme Yöntemi Olarak Faili Meçhul Cinayetler ve Kent Baskınları: Vedat Çetin, 147

Geçici Köy Koruculuğu Sisteminin Toplumda Yarattığı Dönüşüm ve Korucu Olmanın Kişisel Gerekçelendirmeleri: Nur Tüysüz, 177

Apoletli Medya: Doksanlı Yıllarda Basın ve İktidar: Ragıp Duran ile Röportaj, 203

Kamusal Politiğin Yeniden Yazımı: 90’lı Yıllar İtibariyle Kürd Kültürel Çalışmaları ve Yeni Politik Dil: Engin Sustam, 233

TANIKLIKLAR
90 Kuşağı: Saçakaltında Buluşanlar: Sibel Öz, 263

İzlenimler “Kuşlar Bile Yoktu”: Ayhan Işık, 277

Katliam Yılları: Digor Katliamı: Mahmut Alınak, 303

DOSYA DIŞI
Şeyh Said’in Kayıp Mezarı: Kürtlerin Egemenlik Mücadelesinde Hafıza-Mekân Diyalektiği:Hişyar Özsoy, 307

Konferans: Di Salên 1990’î de Kurd û Kurdistan / 1990’larda Kürtler ve Kürdistan

Konferans bi tevkariya Yekeya Xebatên Kurdî ya BİLGİyê, Civata Çand û Ramanê ya BİLGİyê û Kovara Toplum ve Kuramê tê lidarxistin.

BERNAME:

Di Salên 1990’î de Kurd û Kurdistan
26-27 Avrêl 2014
Zanîngeha Bilgiyê ya Stenbolê, Kampusa Kuştepeyê, Salona Mezin (BS)

Yekeya Xebatên Kurdî ya BİLGİyê, Civata Çand û Ramanê ya BİLGİyê, Kovara Toplum ve Kuram

26 Avrêl 2014(Şemî)

09:30 Axaftina Vekirinê

Hişyar Aydın, (Civata Çand û Ramanê ya BİLGİyê)
Prof. Dr. Remzi Sanver, Zanîngeha Bilgiyê

10.00-10.45
Prof. Dr. Martin Van Bruinessen (Zanîngeha Utrechtê / Zanîngeha Bilgiyê)
Di Salên 1990’î de Kurdistan: Polîtîkiyên Nasnameyî, Civaka Sivil, Hewldanên Sazîbûnê

11.00-13.00 Rûniştina Yekemîn: Di Salên 1990’î de bi Perspektîfa Gerdûnî Kurd û Kurdistan

Moderator: Doç. Dr. Bülent Bilmez (Zanîngeha Bilgiyê)

• Prof. Dr. Hamit Bozarslan (Kurdistana Bakur)
Di Destpêka Salên 1990’î de: Li Kurdistanê Mîrateya Salên 1980’an
• Doç. Dr. Muhammad Abdullah Kakasur (Zanîngeha Selahaddinê)
Barûdoxî siyasîy Kurdistanî Başur le salanî 1991-2003
• Dr. Esmail Shams (Zanîngeha Tehranê)
Di Salên 1990’î de li Îranê Kurd, Rojname û Hilbijartin
• Ziwar al-Omar (Lêkolîner)
Di Salên 1990’î de Kurdên Sûrî û Mijara Nasnameyê

13.00-14.00 Navbera Xwarinê

14.00- 14.45 Yar. Doç. Dr. Nazan Üstündağ (Zanîngeha Boğaziçiyê)
Divê Salên 1990’î Çawa Bê Nîqaşkirin?

15.00-16.30 Rûniştina Duyemîn: Li Kurdistana Bakur Stratejiyên Dewletê yên Şer

Moderator: Güllistan Yarkın (Toplum ve Kuram)

• Dr. Naif Bezwan (Zanîngeha Artukluyê)
Du Şêwazên Dewletê: Wekî Rejîma Sûc û Ewlehiyê Rêveberiyên Derasayî
• Dr. Bilgin Ayata (Freie Universitat Berlin)
Kolana Kokan: Wekî Polîtîkaya Dewletê Koça bi Darê Zorê
• Adnan Çelik (EHESS)
Li heremên Kurdistanê bîra pêkutî û berxwedanê ya bi tundiyê hatiye avakirin

16.30-16.45 Navber

16.45-18.15 Rûniştina Sêyemîn: Qadên Berxwedanê I
Moderator: Çağrı Kurt (Civata Çand û Ramanê ya BİLGİyê)

• Doç. Dr. Ahmet Yıldırım (Zanîngeha Dicleyê)
Yek ji Dînamîkên Bingehîn a Berxwedanê: Tevgera Ciwanan
• Dr. Cengiz Güneş (Open University)
Serhildan û Girseyîbûna Berxwedana Kurdan
• Yar. Doç. Dr. Engin Sustam (Zanîngeha Arelê)
Ji Serhildana Siyasal ber bi Berxwedana Çandî: Zimanê Berxwedanê yê Nû û Salên 1990’î

27 Avrêl 2014

11.00-12.30 Rûniştina Çaremîn: Qadên Berxwedanê II

Moderator: Yar. Doç. Dr. Bülent Küçük (Zanîngeha Boğaziçiyê)

• Dr. Rûken Alp ((Zanîngeha Sabancıyê)
Di Têkoşîna Azadiyê de Tevgera Jinên Kurd
• Sibel Öz (Zanîngeha Marmarayê)
Binsivêrnekên Nifşên 90’î:Girtîgeh
• Dr. Cuma Çiçek (Institut d’Etudes Politiques de Paris)
Siyaseta Legal a Kurd di salên 1990’î de: Derfet, Sînor û Wenda
..

İstanbul Bilgi Üniversitesi Kürdoloji Çalışma Birimi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Kültür ve Düşünce Topluluğu ve Toplum ve Kuram Dergisi olarak, bugüne kadar Türkiye akademisinde tartışılmayan ve görmezden gelinen bir dönemi, on binlerce insanın yaşamını kaybettiği 90’lı yılları, 26-27 Nisan 2014 tarihlerinde İstanbul Bilgi Üniversitesi’nde “1990’larda Kürtler ve Kürdistan” konulu bir konferansla tartışmaya açacağız.

PROGRAM:

1990’larda Kürtler ve Kürdistan
26-27 Nisan 2014
İstanbul Bilgi Üniversitesi Kuştepe Kampüsü, Büyük Salon (BS)

BİLGİ Kürdoloji Çalışma Birimi, BİLGİ Kültür ve Düşünce Topluluğu,Toplum ve Kuram Dergisi
26 Nisan 2014 (Cumartesi)

09.30 Açılış Konuşması:

Hişyar Aydın (BİLGİ Kültür ve Düşünce Topluluğu)
Prof. Dr. Remzi Sanver (İstanbul Bilgi Üniversitesi Rektörü)

10.00-10.45
Prof. Dr. Martin van Bruinessen (Utrecht Üniv. / İstanbul Bilgi Üniversitesi)
1990’larda Kürdistan: kimlik politikalari, sivil toplum, kurumsallaşma çabaları

11.00-13.00 I. Oturum: Küresel Perspektifle 1990’larda Kürtler ve Kürdistan

Moderatör: Doç. Dr. Bülent Bilmez (İstanbul Bilgi Üniversitesi)

• Prof. Dr. Hamit Bozarslan (EHESS )
90’lara girerken: Kürdistan’da 80’li yılların mirası
• Doç. Dr. Muhammad Abdullah Kakasur (Selahaddin Üniversitesi)
1991-2003 Yılları Arasında Güney Kürdistan’da Siyasal Vaziyet
• Dr. Esmail Shams (Tahran Üniversitesi)
90’larda İran Kürdistanı, Seçimler ve Basın
• Ziwar al-Omar (Araştırmacı)
90’larda Suriye’deki Kürtler ve Kimlik Meselesi

13.00-14.00 Öğlen Arası

14.00- 14.45 Yrd. Doç. Dr. Nazan Üstündağ (Boğaziçi Üniversitesi)
1990’lar Nasıl Tartışılmalı?

15.00-16.30 II. Oturum: Kuzey Kürdistan’da Devletin Değişen Savaş Stratejileri

Moderatör: Güllistan Yarkın (Toplum ve Kuram Dergisi)

• Dr. Naif Bezwan (Mardin Artuklu Üniversitesi)
İki Tarz-ı Devlet: Bir Suç ve Güvenlik Rejimi Olarak Olaganüstü Yönetimler
• Dr. Bilgin Ayata (Freie Universitaet Berlin)
Kökleri kazmak: Devlet Politikası Olarak Zorunlu Göç
• Adnan Çelik (EHESS)
Kurdistan Yerellerinde Baskı ve Direnişin Şiddetle Kurulan Hafizası

16.30-16.45 Çay-kahve arası

16.45-18.15 III. Oturum: Direniş Alanları-I

Moderatör: Çağrı Kurt (BİLGİ Kültür ve Düşünce Topluluğu)

• Dr. Cengiz Güneş (Open University)
Serhildanlar ve Kürt Direnişinin Kitleselleşmesi
• Doç. Dr. Ahmet Yıldırım (Dicle Üniversitesi)
Direnişin Temel Dinamiklerinden Biri: Gençlik Hareketi
• Yrd. Doç. Dr. Engin Sustam (Arel Üniversitesi)
Siyasal Ayaklanmadan Kültürel Direnişe: Direnişin Yeni Dili ve 90’lar

27 Nisan 2014 (Pazar)

11.00-12.30 IV. Oturum: Direniş Alanları-II

Moderatör: Yrd. Doç. Dr. Bülent Küçük (Boğaziçi Üniversitesi)

• Dr. Rûken Alp (Sabancı Üniversitesi)
Özgürlük Mücadelesinde Kürt Kadın Hareketi
• Sibel Öz (Marmara Üniversitesi)
90 Kuşağının Saçakaltı: Hapishaneler
• Dr. Cuma Çiçek (Institut d’Etudes Politiques de Paris)
1990’li Yillarda Kurt Legal Siyaseti: Imkanlar, Sinirlar